Soo-celinta Bulshada (Social Return)
Wada qabashada wax badan oo loogu talagalay ardayda
Karamjit
Qof kasta oo soo waca TopTaal, waxaa laga yaabaa inay Karamjit ka qabato khadka. Maadaama ay tahay ardayad hore oo TopTaal ah, waxay si fiican u garanaysaa macnaha ay leedahay in lagu hadlo luuqadda.
Waxaad fahmaysaa dadka kugu xeeran, waxaadna si fudud ku samaysan kartaa saaxiibbo adigoo helaya shaqo. Taas ayay u rajaynaysaa dhammaan dadka kale ee ku hadla luuqadaha qalaad ee deggan Nederlaan. Waxay sidoo kale ka dhigaysaa inay qof kasta oo soo waca kula hadasho si farxad iyo xirfadnimo leh.
‘Waxa ugu fiican ee shaqadayda aan ku jeclahay waa inaan dadka caawiyo oo aan la hadlo. Mararka qaarkood waa hawl adag marka uu soo waco arday aan weli si fiican ugu hadlin Nederlaan iyo Ingiriis midna.’ TopTaal waxay Karamjit u soo bandhigtay shaqadan deyrta 2017, isla markiiba ka dib markii ay dhamaysatay tababarka xirfadeed ee TopTaal ee shaqaalaha qaabbilaadda (baliemedewerker). ‘Waxaan aaday habeen macluumaad bixin ah oo ay soo qabanqaabisay dawladda hoose, halkaas ayaan ku arkay waraaq yar (flyer). Markaas ayaan isla markiiba is qoray’, ayay tiri Karamjit iyadoo firfircooni ka muuqato sidii inay tahay wax iska caadi ah in si degdeg ah loo ficil qaado.
Tababar shaqo
Tababarka mbo-ga ah ee ay TopTaal ku bixisay iskaashiga ay la leedahay dawladda hoose ee Amsterdam wuxuu socday toban toddobaad, wuxuuna ka koobnaa casharro iyo tababar shaqo. Karamjit waxay tababarkaas u aragtay mid aad u culus. ‘Waxaan lahayn shaqo guri oo badan. Waxaan sidoo kale lahayn macallimiin aad u wanaagsan. Ma ahayn mid adag laakiin wuxuu ahaa mid mashquul badan, sababtoo ah casharrada ka sokow, waa inaan sidoo kale samayn lahayn tababar shaqo.’
Tababarkii shaqo waxay Karamjit ku qaadatay TopTaal. Xamaasaddeeda iyo sida wanaagsan ee ay macaamiisha ula dhaqanto ayaa soo jiidatay TopTaal, laba bilood ka dib markii ay dhamaysatay tababarkana, TopTaal waxay u soo bandhigtay shaqo soo dhaweyn/qaabbilaad ah. TopTaal waxay u aragtaa inay muhiim tahay in dadka fursad la siiyo, sidaas darteedna waxay tusaale fiican u noqonaysaa iyadoo si joogto ah u shaqaalaysiisa ardaydii hore. ‘Waa la isoo wacay, shaqadiina waa la ii soo bandhigay. Xitaa uma baahnayn inaan codsado.’
Hami
Ka hor inta aysan Karamjit bilaabin tababarka xirfadeed, waxay horey ugu hadli jirtay Nederlaan si macquul ah, waxayna mararka qaarkood si mutadawacnimo iyo madax-bannaan (freelance) ah casharro kombuyuutar u siin jirtay carruurta iyo dadka waayeelka ahba. Hindiya, oo ay Karmajit ka timid, waxay ku lahayd shahaadooyinka mbo ee korontada iyo ICT-ga, labadaba Ingiriis ahaan. Markii ay ninkeeda u soo raacday Nederlaan sanadkii 2003, waxay shahaadadeedii korontada ka ansixisatay Nederlaan. ‘Laakiin Hindiya kuma aanan shaqayn mihnaddan, markaa aqoontaydu waxay ahayd mid duugowday, taas oo keentay inaanan ku guulaysan inaan shaqo ka helo. Hindiya waxaan horey uga bixiyay casharro kombuyuutar oo carruurta ah, markaa taas ayaan xoogga saaray anigoo ah mutadawac iyo madax-bannaan.’
Waxaan u arkaa wax gaar ah in TopTaal ay qof kasta siiso xorriyad uu ku dhiibto ra'yigiisa si aan si wadajir ah wax badan ugu qabanno ardayda.
Hadda Karamjit waxay laba maalmood toddobaadkii u shaqaysaa sidii shaqaale qaabbilaad ah, laba maalmood oo kalena waxay la shaqaysaa kooxda qaabbilaadda (intake-team). Waxay jeceshahay inay sii horumariso nafteeda, tusaale ahaan dhinaca maamulka ama ICT-ga. ‘Waxaan jeclaan lahaa inaan sameeyo tababar kale. Dawladda hoose ee Amsterdam ayaa bixisa tababarkaas. Laakiin maadaama aan horey u haystay shaqo, uma qalmo.’ Waxay xitaa soo jeedisay inay iyadu bixiso khidmadda tababarka. Laakiin tababarka looguma talagalin taas.
‘Haddii aad ku hadasho luuqadda, waad shaqayn kartaa, waxaadna baran kartaa dad cusub. Taas darteed ayaan sidoo kale u leeyahay saaxiibbo Nederlaan ah, tusaale ahaan dugsiga wiilkayga, laakiin sidoo kale shaqada mutadawacnimada iyo madax-bannaanida.’ Halka Karamjit markii ay Nederlaan timid aysan cidna halkan ka aqoon.
Karamjit waxay uga mahadcelinaysaa TopTaal fursadda ay siiyeen. Maalintii ugu dambaysay ee shaqaalaha, oo Karamjit u ahayd tii ugu horraysay, waxay ka qayb qaadatay si buuxda. ‘Waxaan u arkaa wax gaar ah in TopTaal ay qof kasta siiso xorriyad uu ku dhiibto ra'yigiisa si aan si wadajir ah wax badan ugu qabanno ardayda.’