Luqadda & Ka-qaybgalka Waalidiinta - Dawladda Hoose ee Amsterdam
Luqadda & ka qaybgalka waalidiinta
Dugsiga Montessori ee 7aad
Dugsiyo hoose oo badan ayaa ku adag tahay inay waalidiinta ku lug yeeshaan dugsiga, gaar ahaan marka aysan Af-Nederlaandis ahayn afkooda hooyo.
Dugsiga toddobaad ee Montessori ee Amsterdam ayaa muddo sannad iyo badh ah bixinayay koorsada Luqadda iyo Ka-qaybgalka Waalidiinta ee TopTaal. Guul weyn ayaa laga gaadhay, waayo waalidiintu hadda waxay door aad u firfircoon ku leeyihiin dugsiga dhexdiisa. Koorsadan oo ay maalgeliso dawladda hoose, ayaa loogu talagalay aabbayaasha iyo hooyooyinka carruurta dhigta dugsiyada hoose. Barnaamijkan, dawladda hoose waxay ku dhiirrigelinaysaa waalidiinta inay bartaan luqadda Nederlaandiska, korna u qaadaan ka qaybgalkooda dugsiga ilmahooda iyo horumarinta luqadda labadaba. Ujeedooyinka koorsadu waa saddex: hagaajinta xirfadaha luqadda ee waalidiinta si ay awood ugu yeeshaan inay carruurtooda ka caawiyaan horumarkooda, kordhinta ka qaybgalka waalidiinta ee dugsiga ilmahooda iyo ugu dambayn u diyaarinta waalidiinta tallaabooyinka xiga ee ka qaybgalka bulshada, shaqooyinka iskaa-wax-u-qabso ah ama waxbarasho dheeraad ah.
Barnaamijka casharrada waxaa soo diyaariyay khubaro ka tirsan TopTaal. Waana mid guulaystay. Dugsiga toddobaad ee Montessori waa mid ka mid ah in ka badan afartan dugsi oo ka qaybqaata. Saddex jeer sannadkii, waalidiintu waxay iska diiwaangelin karaan taxane ka kooban labaatan cashar. Intaas ka dib, waxaa laga filayaa inay yimaadaan dugsiga ilmahooda laba subaxnimo toddobaadkii. Dugsigu wuxuu u baahan yahay qol ku habboon, laakiin kharashka casharradu waa mid aad u yar, waxaana ku kooban yahay oo kaliya sabuurad, qallimaan iyo warqado. Agaasime Eva Meilof waxay u aragtaa inay muhiim tahay in waalidiintu ay dareemaan inay dugsiga ku dhex leeyihiin meel ay ku nastaan. Sababtaas darteed ayay ugu faraxsan tahay koorsooyinka TopTaal. ‘Waagii hore waxaad arki jirtay in waalidiintu ay ku adkayd inay su'aalo weydiiyaan ama caawimaad bixiyaan. Waxay carruurtooda keeni jireen albaabka hore ee dugsiga, markaasna way iska tegi jireen. Hadda waxaad dareemaysaa inay dugsiga u arkaan qayb ka mid ah noloshooda. Waxayna weydiiyaan su'aalo, iyagoo ka caawiya hawlaha dugsiga.’
Hooyada baadhista injirta
Si ay ugu kalsoonaadaan bulshadan, waalidiinta asalkoodu aanu Nederlaandis ahayn waxay inta badan u baahan yihiin tilmaamo iyo caawimaad. Koorsooyinka ay ku hagaajinayaan xirfadahooda luqadda, isla markaana ay si fiican ugu baranayaan dugsiga ayaa ka caawiya arrintaas, sida ay qabto Eva. ‘Kuwani waa waalidiin ay ku adag tahay inay xidhiidh sameeyaan. Casharrada dhexdiisa, waxay inta badan ka shaqeeyaan mawduucyo la mid ah kuwa carruurtooda; haddii ay tahay Toddobaadka Buugaagta Carruurta, macallin Anelli ayaa wax badan uga sheegta. Marka aan leenahay toddobaadka mawduuca Caafimaadka, koorsada Luqadda iyo Ka-qaybgalka Waalidiinta ayaa sidoo kale fiiro gaar ah la siiyaa.’
Ma fududa in macallinku uu mar kasta u adeego qof kasta oo baranaya si waafaqsan baahidiisa. Heerka waxbarasho ee ka qaybgalayaashu aad ayuu u kala duwan yahay. Sidoo kale, Anelli waxay aragtaa in waalidka qaar ay rabaan inay bartaan sida loo hadlo, halka waalid kale oo isla kooxdaas ah uu faa'iido badan ka helayo sharraxaadda ku saabsan korinta carruurta. Sidee ula macaamilaysaa ilmo raba oo kaliya inuu ciyaaro ciyaaraha kombiyuutarka? Maxaadse ka qabanaysaa ilmo ku dhibtoonaya inuu xakameeyo tamartiisa? Markay ka jawaabto su'aalaha ka dhex jira kooxda, Anelli waxay hubisaa in waalidiintu ay xirfad u yeeshaan korinta carruurta, laakiin sidoo kale inay is bartaan oo ay is caawiyaan. Waxay dhisayaan shabakad xidhiidh, waxayna helayaan macluumaad sax ah. Waa wax aad loogu farxo in la arko, ayay isku raaceen Eva iyo Anelli labaduba.
Faa'iidada casharradu waa mid sare, sida ay aaminsan tahay Eva. ‘Waxaan haysanaa koox dad ah oo xamaasad leh, kuwaas oo si deggan u baranaya xirfado cusub. Taasi waxay u wanaagsan tahay naftooda iyo carruurtooda labadaba. Maadaama waalidiintu ay inta badan joogaan dugsiga, way u fududahay inay fahmaan nolosha carruurtooda. Intaas waxaa dheer, waxay si joogto ah uga caawiyaan dugsiga, tusaale ahaan sidii hooyada baadhista injirta ama maktabadda. Waxayna si weyn isu siiyaan taageero. Carruurta, aad bay ugu wanaagsan tahay inay arkaan waalidiintooda oo sii baranaya waxyaabo cusub. Aad baan uga xumaan lahaa haddii casharradu istaagi lahaayeen. Nasiib wanaag, hadda ma jirto wax calaamad ah oo muujinaya in taasi dhacayso.’